در چند سال گذشته، هوش مصنوعی به یکی از مهمترین فناوریهای موجود در گوشیهای هوشمند تبدیل شده است. اما یکی از سوالاتی که بسیاری از کاربران دارند، این است که چگونه برخی از مدلهای هوش مصنوعی روی گوشی بدون نیاز به ارسال داده به سرورهای خارجی کار میکنند؟ این نوع هوش مصنوعی که به آن “هوش مصنوعی محلی” یا “هوش مصنوعی روی دستگاه” (On-Device AI) گفته میشود، به کاربر امکان میدهد تا بدون نیاز به اتصال اینترنت یا ارسال اطلاعات شخصی به سرورهای خارجی، از امکانات هوش مصنوعی استفاده کند.
در این راهنما، به بررسی نحوه عملکرد این فناوری، مزایا و معایب آن، و همچنین مثالهایی از کاربردهای آن در گوشیهای هوشمند میپردازیم.
هوش مصنوعی محلی چگونه کار میکند؟
هوش مصنوعی محلی به این معنی است که مدلهای هوش مصنوعی به جای اینکه روی سرورهای دور قرار داشته باشند، مستقیماً روی دستگاه شما (مانند گوشی هوشمند یا تبلت) اجرا میشوند. این کار با استفاده از مدلهای کوچکتر و بهینهسازی شده امکانپذیر است که میتوانند روی سختافزار محدود گوشیها اجرا شوند.
در این روش، دادههای ورودی (مانند تصاویر، صدا یا متن) مستقیماً روی دستگاه پردازش میشوند و نتیجه نیز بدون نیاز به ارسال اطلاعات به سرور، به کاربر نمایش داده میشود. این روش نه تنها سرعت عمل را افزایش میدهد، بلکه نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی را نیز کاهش میدهد.
برای اجرای هوش مصنوعی روی دستگاه، نیاز به سختافزار مناسب و مدلهای هوش مصنوعی بهینه شده است. امروزه، بسیاری از گوشیهای هوشمند از پردازندههای Neural Processing Unit (NPU) یا واحدهای پردازش عصبی استفاده میکنند که برای اجرای مدلهای هوش مصنوعی بهینه شدهاند.

مزایا و معایب هوش مصنوعی محلی
مزایا:
- حریم خصوصی: دادههای شما روی دستگاه باقی میمانند و به سرورهای خارجی ارسال نمیشوند.
- سرعت: پردازش دادهها بدون نیاز به ارسال به سرور و دریافت پاسخ، سریعتر انجام میشود.
- دسترسی بدون اینترنت: امکان استفاده از برخی امکانات هوش مصنوعی حتی بدون اتصال اینترنت وجود دارد.
- کاهش مصرف داده: ارسال داده به سرورهای خارجی نیاز نیست، بنابراین مصرف داده کاهش مییابد.
معایب:
- محدودیت سختافزاری: مدلهای هوش مصنوعی محلی معمولاً کوچکتر و سادهتر هستند، بنابراین عملکرد آنها ممکن است محدودتر از مدلهای سرور باشد.
- بهروزرسانی: مدلهای محلی نیاز به بهروزرسانی منظم دارند و ممکن است در مقایسه با مدلهای سرور کندتر بهروزرسانی شوند.
- دقت: در برخی موارد، دقت مدلهای محلی ممکن است کمتر از مدلهای سرور باشد.
چگونه هوش مصنوعی محلی در گوشیهای هوشمند استفاده میشود؟
امروزه بسیاری از گوشیهای هوشمند از هوش مصنوعی محلی برای اجرای امکانات مختلف استفاده میکنند. برخی از کاربردهای رایج عبارتند از:
- شناسایی چهره: بسیاری از گوشیها از هوش مصنوعی محلی برای شناسایی چهره در قفل شدن دستگاه یا تنظیمات خودکار نور استفاده میکنند.
- ترجمه متن: برخی از اپلیکیشنهای ترجمه مانند Google Translate از هوش مصنوعی محلی برای ترجمه متن بدون نیاز به اتصال اینترنت استفاده میکنند.
- شناسایی اشیا: اپلیکیشنهای شناسایی اشیا مانند Google Lens از هوش مصنوعی محلی برای شناسایی اشیا در تصاویر استفاده میکنند.
- فیلترهای عکاسی: بسیاری از اپلیکیشنهای عکاسی از هوش مصنوعی محلی برای اعمال فیلترها و بهبود کیفیت عکس استفاده میکنند.
- کمکفروشی صوتی: برخی از دستیارهای صوتی مانند Google Assistant یا Siri از هوش مصنوعی محلی برای پردازش دستورات صوتی استفاده میکنند.

چگونه میتوان از هوش مصنوعی محلی در گوشی خود استفاده کرد؟
برای استفاده از هوش مصنوعی محلی در گوشی خود، ابتدا باید گوشی شما از سختافزار مناسب (مانند NPU) و سیستمعامل بهروز برخوردار باشد. سپس میتوانید از اپلیکیشنهایی که از این فناوری استفاده میکنند، استفاده کنید.
در زیر برخی از مراحل کلی برای فعالسازی و استفاده از این امکانات آورده شده است:
- بهروزرسانی سیستمعامل: اطمینان حاصل کنید که سیستمعامل گوشی شما بهروز است، زیرا بسیاری از امکانات هوش مصنوعی محلی به نسخههای جدیدتر نیاز دارند.
- اپلیکیشنهای مناسب: از اپلیکیشنهایی استفاده کنید که از هوش مصنوعی محلی پشتیبانی میکنند. برای مثال، اپلیکیشنهای ترجمه، شناسایی چهره و فیلترهای عکاسی.
- تنظیمات دستگاه: برخی از امکانات هوش مصنوعی محلی ممکن است نیاز به فعالسازی در تنظیمات دستگاه داشته باشند. برای مثال، فعالسازی شناسایی چهره یا ترجمه متن بدون اینترنت.
در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر در مورد هوش مصنوعی و کاربردهای آن در گوشیهای هوشمند، میتوانید به مقالات مرتبط در ماشین مگ مراجعه کنید.
چالشهای پیش روی هوش مصنوعی محلی
با وجود مزایای فراوان، هوش مصنوعی محلی هنوز با چالشهایی روبرو است. یکی از مهمترین چالشها، محدودیتهای سختافزاری گوشیها است. پردازندههای گوشیها نسبت به سرورهای قدرتمند بسیار محدودتر هستند، بنابراین اجرای مدلهای پیچیده هوش مصنوعی روی آنها دشوار است.
چالش دیگر، بهروزرسانی مداوم مدلهای هوش مصنوعی است. مدلهای محلی باید بهطور منظم بهروزرسانی شوند تا بتوانند با تغییرات و پیشرفتهای جدید سازگار شوند. این کار ممکن است برای برخی از کاربران چالشبرانگیز باشد.
همچنین، دقت مدلهای محلی ممکن است کمتر از مدلهای سرور باشد. این موضوع در کاربردهایی که نیاز به دقت بالا دارند، مانند تشخیص پزشکی یا تحلیل دادههای حساس، میتواند مشکلساز باشد.
آینده هوش مصنوعی محلی
با پیشرفت فناوری و افزایش قدرت پردازشی گوشیها، آینده هوش مصنوعی محلی بسیار روشن به نظر میرسد. شرکتهای بزرگ فناوری مانند گوگل، اپل و سامسونگ در حال سرمایهگذاری سنگین بر روی این فناوری هستند.
در آینده، میتوان انتظار داشت که بیشتر امکانات هوش مصنوعی روی دستگاه اجرا شوند و نیاز به ارسال داده به سرورهای خارجی کاهش یابد. این تغییر نه تنها سرعت و کارایی را افزایش میدهد، بلکه نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی را نیز کاهش میدهد.
در نهایت، هوش مصنوعی محلی میتواند به یک فناوری کلیدی در گوشیهای هوشمند تبدیل شود و تجربه کاربری را بهطور قابل توجهی بهبود بخشد.
